Kaynak : FİLE’nin AB’deki Marka Başvurusuna Mercadona’dan Kısmi Engel | Bisektör
Yeşil harfler, daire içinde turuncu bir alışveriş sepeti ve birbirinden büsbütün farklı iki isim… İspanyol süpermarket zinciri Mercadona’nın, BİM’in FİLE logosuna yaptığı itirazda bu görsel benzerlikler belirleyici oldu. Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi (EUIPO), FİLE’nin tescil başvurusunu bazı perakende hizmetleri için reddetti.
BİM Birleşik Mağazalar’ın FİLE logosunu Avrupa Birliği’nde perakende hizmetleri için tescil ettirmek üzere yaptığı başvuruya Mercadona itiraz etti. İspanyol zincir, tüketicilerin iki markayı karıştırabileceğini ve FİLE’nin kendi markasının tanınmışlığından haksız avantaj sağlayabileceğini öne sürdü. EUIPO İtiraz Birimi, 2 Ekim 2026 tarihli kararında itirazı kısmen kabul etti.
Bir logo diğerini hatırlattığında…
Kararı gündeme taşıyan Fikri Mülkiyet Uzmanı Oğuzhan Karslı’nın aktardığına göre, FİLE ve Mercadona isimleri söyleniş bakımından birbirinden farklı. Ancak logolar yan yana geldiğinde ortak bir düzen göze çarpıyor. Her ikisinde de marka adı yeşil harflerle yazılıyor. İsmin hemen solunda ise bir daire içine yerleştirilmiş turuncu bir alışveriş sepeti figürü bulunuyor.
Karslı’nın aktarımına göre Ofis, Mercadona’nın süpermarket sektöründeki tanınmışlığını da dikkate alarak bu benzerliklerin tüketicinin zihninde iki marka arasında bağ kurmaya yeteceği kanaatine vardı. Bir başka deyişle, tüketici hangi markette olduğunu bilse bile FİLE’nin logosu ona Mercadona’yı hatırlatabilir. Ofis, aynı tür ürünlerin satışında bu çağrışımın FİLE’ye, Mercadona’nın pazarlama yatırımlarıyla oluşturduğu itibardan haksız bir avantaj sağlayabileceğini değerlendirdi.
Oğuzhan Karslı, kararı marka hukuku pratiği açısından “adeta bir turnusol kağıdı” olarak nitelendiriyor. Karslı’ya göre marka isimleri farklı olsa ve tüketicilerin iki markayı karıştırma ihtimali düşük kalsa bile logolardaki şekiller, renk tonları ve bunların yerleşimi bir arada değerlendirildiğinde, somut olayın koşullarına göre tanınmış bir markanın itibarından haksız yararlanma söz konusu olabiliyor. Karslı, kararın Türkiye’deki uygulama açısından önemini şu sözlerle özetliyor: “Ülkemizdeki SMK 6/5 uygulaması açısından bu karar çok önemli ipuçları sunuyor.”
Perakende Mühendisi Yorumu
Perakende sektöründe marka yönetimi çoğu zaman isim, logo ve kurumsal renklerin belirlenmesiyle sınırlı görülüyor. Oysa güçlü bir perakende markası, tüketicinin zihninde oluşan güvenin, alışveriş alışkanlıklarının, mağaza deneyiminin ve yıllar boyunca yapılan pazarlama yatırımlarının toplamıdır.
MERCADONA – FİLE uyuşmazlığı, kurumsal kimliğin yalnızca görsel bir tercih olmadığını; doğrudan ticari değer ve rekabet avantajı yaratan stratejik bir varlık olduğunu hatırlatıyor.
Bir perakende markasının tasarımında rakiplerin kullandığı renklerden, sembollerden veya görsel kompozisyonlardan esinlenmek ile tüketicinin zihninde başka bir markayla bağlantı oluşturabilecek bir kimlik geliştirmek arasında önemli bir hukuki sınır bulunuyor.
Özellikle yeni market zincirleri, indirim marketleri ve farklı perakende formatları geliştiren işletmeler açısından marka kimliği oluşturulurken yalnızca tescil edilebilirlik değil, mevcut markalarla yaratılabilecek görsel ve kavramsal bağlantılar da dikkate alınmalı.
Çünkü perakendede marka değeri yalnızca tabelada değil, tüketicinin zihninde oluşur. Bu değerin korunması da uzun vadeli rekabet stratejisinin önemli bir parçasıdır.
