Kaynak : Ali Coşkun
GELİR TABLOSU KONTROL LİSTESİ
Gelir tablosu, bir firmanın bir dönemde nasıl para kazandığını, nasıl harcadığını ve sonunda ne ürettiğini gösterir.
Sadece “kâr var mı, yok mu?” diye bakmak, tabloyu yanlış okumaktır.
Doğru analiz edildiğinde gelir tablosu, şirketin fiyatlama gücünü, maliyet yapısını, operasyonel verimliliğini ve kârlılığının sürdürülebilirliğini ortaya koyar.
1️⃣ Satışlar
*Satış artışı, reel mi yoksa fiyat artışından mı kaynaklanıyor?
*Satış hacmi mi büyüyor, enflasyon mu?
*Yurtiçi-yurtdışı satış dağılımı dengeli mi?
*Tek müşteriye veya dar bir müşteri grubuna bağımlılık var mı?
*Satışlar artarken alacak tahsil süresi uzuyor mu?
*Vadeli satış oranı artıyor mu?
*İskonto ve iadeler satışları ne kadar törpülüyor?
Uyarı:Ciro artıyor ama tahsilat zorlaşıyorsa, büyüme sağlıklı değildir.
2️⃣ Satışların Maliyeti
*Brüt kâr marjı son yıllarda daralıyor mu?
*Hammadde, işçilik veya enerji maliyetleri satış fiyatlarına yansıtılabiliyor mu?
*Kur artışı maliyeti yukarı çekiyor mu?
*Stok değerleme yöntemi kârlılığı şişiriyor mu?
*Fire, verimsizlik maliyetleri kontrol altında mı?
Uyarı: Satış var ama brüt kâr düşüyorsa fiyatlama gücü zayıflıyordur.
3️⃣ Brüt Kâr
*Brüt kâr, faaliyet giderlerini karşılamaya yetiyor mu?
*Brüt kâr marjı sektör ortalamasının üzerinde mi, altında mı?
*Geçici mi, kalıcı mı?
*Yeni ürünler brüt kârı yukarı mı çekiyor, aşağı mı?
Uyarı: Brüt kâr zayıfsa, sonraki hiçbir aşama sağlıklı olmaz.
4️⃣ Faaliyet Giderleri
*Personel giderleri satışlara paralel mi artıyor?
*Genel yönetim giderleri şişkin mi?
*Pazarlama giderleri satış artışı sağlıyor mu?
*Tek seferlik giderler sürekli hale mi gelmiş?
*Faaliyet giderlerinin ciroya oranı yükseliyor mu?
Uyarı: Ciro artıyor ama faaliyet kârı düşüyorsa, verimlilik kayboluyordur.
5️⃣ Esas Faaliyet Kârı
*Şirket asıl işinden para kazanabiliyor mu?
*Faaliyet kârı düzenli mi yoksa dalgalı mı?
*Faaliyet kâr marjı korunabiliyor mu?
*Faaliyet dışı gelirler olmadan şirket ayakta durabilir mi?
Uyarı: Asıl iş zarar ediyorsa, diğer gelirler sadece makyajdır.
6️⃣ Finansman Giderleri
*Faiz giderleri, faaliyet kârını yutuyor mu?
*Kur farkı zararları süreklilik gösteriyor mu?
*Borçlanma maliyeti, kâra değiyor mu?
*Faiz oranı riski doğru yönetiliyor mu?
Uyarı: Kazanılan para bankaya gidiyorsa, bilanço alarm verir. 2025 yılı gelir tablolarındaki en büyük problem budur.
7️⃣Net Dönem Kârı
*Net kâr sürdürülebilir mi, tek seferlik mi?
*Vergi öncesi kâr ile net kâr arasındaki fark neden?
*Geçmiş yıl zararları kârı eritiyor mu?
*Kâr, nakde dönüşüyor mu?
Uyarı: Kârlı görünen ama nakit üretemeyen şirket risklidir.
İyi bir gelir tablosu; satışı reel büyüyen, maliyeti kontrol eden, faiz bağımlılığı düşük ve nakde dönüşen kâr üreten tablodur.
Gelir tablosunu doğru okuyanlar şunu net görür:
*Bu iş gerçekten para kazandırıyor mu?
*Bu kârlılık sürdürülebilir mi?
*Bu şirket borcunu, yatırımını ve büyümesini finanse edebilir mi?
Doğru analiz doğru kararı getirir.
Sayılar konuşur analiz yön verir.
