Kaynak : Yapay zeka ajanları alışverişi, ödemeleri ve ticareti nasıl dönüştürecek | Mastercard Global
Mastercard’ın 13 ülkede 26 bin kişinin katılımıyla gerçekleştirdiği araştırma, yapay zekanın tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarını değiştirdiğini ortaya koyuyor. Gençlerin yüzde 61’i, alışveriş sürecini kendi adına yönetebilen yapay zeka asistanlarını kullanmaya sıcak bakıyor.
Tüketicilerin alışveriş yolculuğu değişiyor. Ürün araştırmak, fiyat karşılaştırmak, kullanıcı yorumlarını incelemek ve alternatifleri değerlendirmek için yapay zeka giderek daha fazla tercih ediliyor.
Mastercard’ın yayımladığı “Alışveriş ve Ödemelerin Geleceğine Kısa Bir Bakış” (A Short History of the Future of Shopping and Payments) raporu, özellikle genç kuşağın yapay zekayı alışveriş deneyiminin doğal bir parçası haline getirdiğini gösteriyor.
Araştırmanın dikkat çeken sonuçları
- Gençlerin yüzde 79’u, ebeveynlerin yüzde 70’i son bir yılda ürün araştırmak için yapay zeka kullandı.
- Gençlerin yüzde 62’si, ebeveynlerin yüzde 49’u ürün araştırırken ayda en az bir kez yapay zekadan yararlanıyor.
- Gençlerin yüzde 61’i, alışveriş sürecini baştan sona yönetebilen yapay zeka asistanlarını kullanmaya sıcak bakıyor.
- Ebeveynlerin yüzde 67’si, çocuklarının yapay zeka destekli alışveriş konusunda kendi kuşaklarından daha rahat olacağını düşünüyor.
Alışverişte yeni dönem: Agentic Commerce
Yapay zekanın yalnızca öneriler sunmakla kalmayıp tüketici adına işlemler gerçekleştirebildiği Agentic Commerce (yapay zeka temsilcileriyle ticaret) modeli, perakende sektöründe yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Yapay zeka asistanları tüketiciler adına;
- Ürün ve fiyat karşılaştırabilecek,
- Kampanyaları değerlendirebilecek,
- Alışveriş listeleri oluşturabilecek,
- Haftalık market alışverişi için sepet hazırlayabilecek,
- Belirlenen bütçe ve yetkiler çerçevesinde satın alma işlemlerini gerçekleştirebilecek.
Mastercard’ın 8 Eylül 2026 tarihli açıklamasında yer alan öngörüye göre, 2030 yılına kadar her 10 online alışveriş müşterisinden en az birinin düzenli olarak yapay zeka asistanları aracılığıyla alışveriş yapması bekleniyor.
Bu dönüşümde tüketici güveni, ödeme güvenliği, harcama limitleri ve kullanıcı onayı gibi unsurlar belirleyici olacak.
Perakendede yeni rekabet alanı: Yapay zekada görünür olmak
Bugüne kadar tüketicilerin tercih ettiği marka ve market olmak için rekabet eden perakendeciler, önümüzdeki dönemde yapay zeka asistanlarının önerdiği işletmeler arasında yer almak için de rekabet edecek.
Bu nedenle perakendecilerin;
- Güncel ürün ve fiyat bilgilerini,
- Şube bazlı stok durumunu,
- Kampanya ve promosyonlarını,
- Ürün özelliklerini,
- Teslimat ve iade koşullarını
yapay zeka sistemlerinin erişebileceği, okuyabileceği ve doğrulayabileceği dijital veri altyapıları üzerinden sunmaları önem kazanacak.
Yerel marketler bu dönüşüme hazır mı?
Yerel marketler açısından dijitalleşme artık yalnızca online satış kanalı oluşturmak veya sosyal medyada görünür olmak anlamına gelmiyor.
Ürün, fiyat, stok ve kampanya verilerinin doğru yönetilmesi, yapay zeka destekli alışveriş ekosisteminde yer almanın temel koşullarından biri haline geliyor.
Geleceğin perakendesinde rekabet yalnızca mağaza raflarında veya e-ticaret ekranlarında değil, yapay zeka asistanlarının tüketicilere sunduğu önerilerde de yaşanacak.
Araştırma hakkında
Mastercard adına araştırma şirketi Opinium tarafından Haziran ve Temmuz 2026’da çevrim içi gerçekleştirilen araştırma, 13-18 yaş arasındaki 13 bin genç ve 13 bin ebeveynden oluşan toplam 26 bin katılımcıyı kapsıyor.
Araştırma; Almanya, Birleşik Krallık, Bulgaristan, Çekya, Fransa, Hollanda, İspanya, İsrail, İsveç, İtalya, Norveç, Polonya ve Romanya olmak üzere 13 ülkede gerçekleştirildi.
Türkiye, araştırmanın kapsadığı ülkeler arasında yer almadı.
