Kaynak : Perakende Son Dakika Haberleri | Perakendecagi.com
Yazar : Baki Tetik – Aktürk Sağlık Batı Bölgeler Müdürü
Hedef; Yerli Ürünlerin perakende raflarında görünürlüğünü, denenmesini ve tekrar satın alınmasını artıran ulusal ölçekte uygulanabilir bir model oluşturmaktır.
Yerli üret, yerli tüket; Türkiye kazansın! Ülke ekonomisine katkı sağlayan yerli üretimin önemini vurgulamalıyız. İthalata bağımlılığı azaltır, üretimi artırır, istihdam oluşturur, KOBİ’leri ve üreticileri destekler, vergi gelirlerini artırır, markalaşmayı teşvik eder, perakendeyi güçlendirir. Perakendede yerli ürüne talep arttıkça üretim artar; üretim arttıkça istihdam, yatırım ve ekonomi büyür.
Peki, ne yapmalıyız? Bakalım dünyada yerli ürünler nasıl destekleniyor?
Avustralya: “Australian Made” sistemi, tanınabilir bir ülke menşei işareti ile yerli ürünleri görünür kılıyor. 2025 Roy Morgan araştırmasında tüketicilerin %73’ü, ithalata bağımlılığı azaltmak için daha fazla Avustralya üretimi ürün almayı planladığını belirtti.
İngiltere: “Made in Britain” 2025 “Buying British” araştırmasında tüketicilerin %45’i perakendede daha fazla İngiliz üretimi ürün görmek istediğini, %36’sı mağazalarda bunları bulmakta zorlandığını ve %44’ü daha açık menşe etiketlenmesinin yerli ürün alma isteğini artıracağını söyledi.
ABD: Kamu alımlarında belirli alanlarda yerli içerik şartları kullanılıyor. OECD, ABD’de yerli üretimden belirli oranda girdi kullanılmasını öngören uygulamalara dikkat çekiyor.
Hindistan: “Make in India” kapsamında Hindistan’da üretilen ürün ve hizmetlere yönelik tercih mekanizmaları kullanılıyor.
Güney Kore: Kamu alımlarında yerli içerik gereklilikleri kullanılmaktadır.
Japonya: Yerel üretim ve yerel tüketimi buluşturan “yerel üret – yerel tüket” modeli, tarım ve yöresel ürünlerde kullanılmaktadır.
Arjantin: Kamu ihalelerinde yerli üretim içeren tekliflere öncelik tanınmaktadır. örneğin %60 yerli üretim içeren teklifler için %8 kadar fiyat avantajı belirlenmektedir.
YERLİ ÜRETİM logosu: Ürünün Türkiye’de üretildiğini tüketicinin kolayca görmesini sağlamak amacıyla Ticaret Bakanlığı, üretim yeri Türkiye olan ürünlerin ilgili etiket ve fiyat listelerinde bu logonun görünür biçimde kullanılmasını sağlamalıdır. Avustralya örneğinde verdiğim gibi, 2026 yılında “Made Right Here” adıyla ulusal bir kampanya başlatılmıştır. Amaç, tüketicinin yerel üretilen ürünleri kolay fark etmesini sağlamaktır. Kampanya mağazalarda ve sosyal medyada yürütülmektedir.
Yerli Malı Haftası, çocukluğumuzda kutladığımız resmi adı ile “Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası”dır. Her yıl 12-18 Aralık tarihleri arasında okullarda kutlanırdı. Bu haftanın amacı yerli üretimi desteklemek, tutumlu olma alışkanlığı kazandırmak ve bilinçli tüketici olmayı teşvik etmektir. Ülke ekonomisine katkı sağlayan yerli üretimin önemi vurgulanırdı. Dünyada benzeri olmayan ve dünyada ilki taşıyan yerli malı kutlamalarını maalesef bizden başka birçok ülke uygulamaktadır.
Sunacağım projede yerli malı haftası, 12-18 Aralık’ta yapılan bir etkinlik olmaktan çıkarak 365 gün çalışan bir perakende sistemine dönüşür. Yerli Üretici, perakende ve tüketici, satın alma kararının gerçekleştiği raf noktasında birleşmelidir.
Daha iyisini yapabiliriz, daha önce de yaptık! “Ulusal Yerli Ürün Seferberliği” adı altında Rafta Türkiye projesinin altını doldurabiliriz. Devlet + market zincirleri + yerli üreticiler + tüketici olmak üzere dört taraflı; Bakanlık, TOBB, TESK ve market genel müdürlüklerine sunabileceğim Rafta Türkiye projesi şunları kapsamaktadır:
Kurumlar: Satın alma teşviki sağlamalıdır.
Market: Yerli ürünü görünür kılmalıdır.
Üretici: Yatırım ve üretimi artırmalıdır.
Tüketici: Yerli ürünü kolayca tanıyıp tercih etmelidir.
Sonraki yazımda Rafta Türkiye projesi ile ilgili görüşlerimi detaylı sunacağım.
Saygılarımla,
