Gıda sektöründe son 3 ayda arka arkaya gelen görece düşük enflasyon rakamları bizleri sevindirse de, gene de tedbiri elden bırakmamak lazım. Bunun iki ana nedeni var. Birincisi bu yıl tarımda rekolte çok iyi idi. İkincisi ise; bazı ürün gruplarında raf fiyatları o kadar yüksek seviyeye geldi ki, üretici ve perakendeciler bu fiyatları daha da arttırmayı denedikleri an sabit gelirliler, özelliklikle de büyük şehirlerde yaşayanlar, ihtiyaçları olsa dahi bu ürünlerin alımını ertelemeye başladı. Yani eskiden ev, araba, hatta beyaz eşya alımını erteleyen tüketiciler şimdilerde değerli et ve süt mamülü ürünleri alımlarını ertelemeye başladılar. Ocak ayında maaşlara yapılacak zamlar bekleniyor. Servet Topaloğlu BloombergHT’de Alara Akgün ile Eylül ayı enflasyonunu değerlendirdi.
Servet Topaloğlu, gıda sektöründe son üç ayda görülen görece düşük enflasyon rakamlarını olumlu karşılamakla birlikte, tedbirli olunması gerektiğini vurguluyor. Topaloğlu’na göre güçlü tarımsal rekoltenin yanında, yüksek raf fiyatları nedeniyle ertelenen alışverişler de dikkate alınmalı.
Bloomberg HT’de Alara Akgün ile eylül ayı enflasyonunu değerlendiren Servet Topaloğlu, gıda fiyatlarının seyrinde iki önemli etkene dikkat çekiyor: bu yıl tarımda rekoltenin iyi olması ve bazı ürün gruplarında fiyatların tüketicinin alım gücünü zorlayan seviyelere ulaşması.
Servet Topaloğlu: Güçlü Rekoltenin Etkisi Önemli
Topaloğlu, bu yıl tarımsal rekoltenin iyi olmasını, gıda enflasyonundaki görece düşük rakamların nedenlerinden biri olarak değerlendiriyor. Ürün arzının güçlenmesi fiyatlar açısından olumlu bir zemin oluştururken, son üç aylık görünümün tedbiri elden bırakmak için yeterli olmadığını belirtiyor.
Yüksek Raf Fiyatları Alımları Erteletiyor
Servet Topaloğlu’nun dikkat çektiği ikinci konu, bazı ürün gruplarında raf fiyatlarının ulaştığı yüksek seviyeler. Topaloğlu, üretici ve perakendecilerin bu fiyatları daha da artırmaya çalışması durumunda, özellikle büyük şehirlerde yaşayan sabit gelirli tüketicilerin ihtiyaçları olsa bile satın almayı ertelemeye başladığını ifade ediyor.
Topaloğlu’na göre geçmişte konut, otomobil ve beyaz eşya gibi yüksek tutarlı harcamalarda görülen erteleme davranışı, artık yüksek fiyatlı et ve süt ürünlerinde de kendini gösteriyor.
Bu yorum, gıda enflasyonundaki yavaşlamanın tüketicinin alım gücüyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor. Fiyat artış hızının düşmesi, mevcut fiyat seviyelerinin hane bütçeleri açısından kolay karşılanabilir hâle geldiği anlamına gelmiyor.
Gözler Ocak Ayındaki Maaş Artışlarında
Servet Topaloğlu, tüketicilerin ocak ayında maaşlara yapılacak zamları beklediğini de belirtiyor. Bu beklenti, gelir artışlarının alışveriş bütçeleri açısından taşıdığı önemi ortaya koyuyor.
Gelirlerdeki artışın tüketiciye sağlayacağı rahatlama ise aynı dönemde gıda ve diğer zorunlu harcamalardaki fiyat değişimleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Perakende Mühendisi Yorumu: Ciroyla Birlikte Sepetin İçini de İzlemeliyiz
Servet Topaloğlu’nun değerlendirmesi, gıda perakendecileri açısından önemli bir soruyu gündeme taşıyor: Gıda enflasyonu yavaşlarken tüketici daha fazla ürün alabiliyor mu, yoksa yüksek fiyatlar nedeniyle alışveriş miktarını azaltmaya mı devam ediyor?
Bu sorunun yanıtını yalnızca ciro rakamlarında aramamalıyız. Fiş sayısı, fiş başına ürün adedi, kilogram veya litre bazında satış, ziyaret sıklığı ve kategori bazındaki müşteri değişimi birlikte takip edilmelidir. Özellikle et ve süt ürünlerinde satış miktarının seyri, tüketicinin satın alma gücünü anlamak açısından önem taşıyor.
Satın alma ve fiyatlama kararlarında da birim marjın yanında satış hızı ve toplam brüt kâr katkısı dikkate alınmalıdır. Tedarikçiden gelen fiyat artışının rafa yansıtılması, işletmeye aynı oranda ciro veya kâr artışı sağlamayabilir. Fiyat yükselirken satış miktarı geriliyorsa, ürünün toplam kâr katkısı da azalabilir.
Kampanyalar, tüketicinin temel ihtiyaçlarına erişimini kolaylaştıracak şekilde tedarikçilerle birlikte planlanmalıdır. Farklı gramaj ve fiyat seçeneklerinin sunulması, birim fiyatların açık biçimde gösterilmesi ve temel ürünlerde bulunurluğun korunması bu süreçte önem kazanıyor.
Perakende Mühendisi olarak değerlendirmemiz; gıda enflasyonundaki yavaşlamayı olumlu karşılarken, tüketicinin alım gücünü ve işletmenin satış hacmini yakından izlememiz gerektiğidir. Erişilebilir fiyat, sağlıklı stok ve sürdürülebilir kârlılık birlikte yönetilmelidir.
Servet Topaloğlu’nun görüşleri, paylaşılan videoya dayanılarak aktarılmıştır. “Perakende Mühendisi Yorumu” bölümü editoryal değerlendirmedir.
