Tarım ve Orman Bakanlığı, Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği’ni yeniledi. 10 Kasım 2026 tarihli ve 33426 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/24 sayılı Tebliğ; peynir üretiminden ambalaj tasarımına, ürün isimlendirmesinden tüketici bilgilendirmesine kadar birçok alanda yeni düzenlemeler getiriyor.
Yeni düzenleme yalnızca peynir üreticilerini değil, ulusal ve yerel market zincirlerinin satın alma, kategori yönetimi, ürün kabul, stok, raf ve tüketici bilgilendirme süreçlerini de doğrudan ilgilendiriyor.
Mevcut gıda işletmecilerinin yeni düzenlemeye uyum sağlaması için 30 Nisan 2027 tarihine kadar süre tanınıyor.
Birincil kaynak: 10 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete – Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği (2026/24).
Peynir sektöründe öne çıkan değişiklikler
1. Eritme peynirlerinde ürün adı daha görünür olacak
Yeni düzenlemeyle eritme peynirlerinin etiketlerinde ürün adının görünürlüğüne ilişkin ölçüler belirlendi.
- Ürün adı, ambalajın temel görüş alanında en az 3 mm x-yüksekliğinde karakterlerle yazılacak.
- Ambalajın en geniş yüzeyi 80 cm²’den küçükse bu ölçü en az 1,5 mm olacak.
- Sürülebilir, üçgen, tost veya pizza gibi kullanım amacını belirten ifadeler ürün adının yerine kullanılamayacak.
- Kullanım amacını belirten ifadeler ürün adından daha büyük puntoda yazılamayacak.
- Eritme peynirleri dökme olarak satışa sunulamayacak.
2. Eritme peynirlerinin geleneksel peynirleri çağrıştırmasına izin verilmeyecek
Eritme peynirleri; kaşar, tulum, örgü, çeçil, dil, tel ve abaza gibi geleneksel peynir çeşitlerini veya coğrafi işaretli peynirleri çağrıştırarak tüketiciyi yanıltacak şekilde üretilemeyecek ve piyasaya sunulamayacak.
Bu düzenleme, peynir kategorisinde ürünlerin gerçek kimliğinin tüketiciye daha açık anlatılmasını amaçlıyor.
3. Peynir üretiminde bitkisel yağ ve bazı bileşenlere ilişkin kurallar sıkılaşıyor
Yeni Tebliğ ile peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenler yeniden düzenlendi.
- Süt yağı dışındaki hayvansal yağlar ve bitkisel yağlar kullanılamayacak.
- Süt proteini dışındaki proteinler, soya ve soya ürünleri ile jelatin kullanılamayacak.
- Nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin kullanımına ilişkin genel yasak getirildi.
- Çeşnili taze peynirlerde stabilizör amacıyla, teknolojinin izin verdiği miktarda nişasta kullanılabilecek.
Özellikle önceki düzenlemede çeşni maddelerinden kaynaklanan bitkisel yağ ve nişasta için bulunan istisnanın kaldırılması dikkat çekiyor.
4. Çeşnili peynirlerde oran sınırı getirildi
Yeni düzenlemeye göre:
| Peynir çeşidi | Azami çeşni oranı |
|---|---|
| Çeşnili peynirler | %6 |
| Çeşnili taze peynirler | %15 |
Ayrıca:
- Mısır ve ay çekirdeği gibi bazı hububat ve yağlı tohumlar çeşni maddesi olarak kullanılamayacak.
- Sert kabuklu meyveler, taze peynirler dışındaki ürünlerde tane veya parça halinde kullanılacak.
- Susam ve çörek otu gibi baharatlar son üründe tane halinde bulunacak; ezme veya püre şeklinde kullanılamayacak.
- Çeşni maddesinin adı, ürün adıyla birlikte temel görüş alanında belirtilecek.
Bu değişiklikler özellikle aromalı, baharatlı ve kuruyemişli peynirlerin ürün reçetelerini ve ambalajlarını etkileyecek.
Kaynak: Resmî Gazete – Peynir Tebliği, Madde 5 ve etiketleme hükümleri.
5. Peynir etiketlerinde süt kaynağı daha açık belirtilecek
Birden fazla hayvan türünden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde kullanılan süt kaynakları ürün adının yanında belirtilecek.
- Hayvan türleri, kullanılan süt miktarına göre çoktan aza doğru sıralanacak.
- Karışık süt kullanılan peynirlerin etiketlerinde inek, koyun ve keçi gibi hayvan görselleri kullanılamayacak.
- Tek hayvan türünden üretilen peynirlerde ilgili hayvan türünün adı ve görseli kullanılabilecek.
Bu düzenleme, tüketicinin ürünün içeriğini daha doğru değerlendirmesine yardımcı olacak.
6. Çiğ sütten üretilen peynirlerde olgunlaştırma şartı
Çiğ sütten veya termizasyon işlemi uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirler için özel hükümler getirildi.
Bu peynirlerin taze olarak piyasaya sunulabilmesi mümkün olmayacak; uygun koşullarda en az dört ay olgunlaştırılmaları gerekecek.
Ayrıca ilgili ürünlerin etiketlerinde, mevzuatta belirtilen koşullara uygun olarak “Çiğ sütten üretilmiştir” ifadesi bulunacak.
Bu şart bütün peynirleri kapsamıyor; belirli üretim yöntemleriyle hazırlanan ürünlere yönelik uygulanıyor.
7. Eski kaşar ifadesine 120 gün şartı
Yeni Tebliğ’e göre kaşar peynirinin etiketinde “eski” ifadesinin kullanılabilmesi için ürünün en az 120 gün olgunlaştırılmış olması gerekiyor.
Olgunlaştırılarak piyasaya sunulan peynirlerde üretim tarihi ve olgunlaştırma süresine ilişkin bilgilerin de etikette belirtilmesi gerekiyor.
8. Tuz oranları yeniden düzenlendi
Olgunlaştırılmış bazı peynir çeşitlerinde kuru maddede tuz oranlarının üst sınırları değiştirildi.
| Peynir çeşidi | Eski sınır | Yeni sınır |
|---|---|---|
| Olgunlaştırılmış beyaz peynir | %6,5 | %7,5 |
| Olgunlaştırılmış kaşar peyniri | %4 | %5 |
Bu değişiklikler üretici reçetelerini, ürün spesifikasyonlarını ve kalite kontrol süreçlerini ilgilendiriyor.
9. Köy peyniri ve doğal peynir ifadeleri
Peynir etiketlerinde “köy peyniri”, “geleneksel peynir”, “doğal peynir” ve “çiftlik peyniri” gibi ifadelerin kullanılması yasak.
Önemli bir ayrıntı: Bu yasak ilk kez 2026 düzenlemesiyle getirilmedi. Önceki 2015/6 sayılı Tebliğ’de de bulunan hüküm yeni düzenlemede korunuyor.
Coğrafi işaretle tescil edilmiş peynirler ise tescil hükümlerine uygun olarak kendi adlarıyla piyasaya sunulabilecek.
Kaynak: Resmî Gazete – Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Madde 5.
10. Peynirlerin muhafazası ve mağaza operasyonları
Yeni Tebliğ, peynirlerin hijyenik koşullarda muhafaza edilmesi, taşınması ve piyasaya sunulması konusunda da hükümler içeriyor.
Marketler açısından özellikle şu süreçler önem taşıyor:
- Peynirlerin mevzuata uygun sıcaklık ve hijyen koşullarında muhafaza edilmesi.
- Mağaza soğuk dolaplarının sıcaklıklarının düzenli takip edilmesi.
- Ürün kabulünde ambalaj, etiket, üretim tarihi ve son tüketim tarihinin kontrol edilmesi.
- Dilimleme, rendeleme ve ufalama işlemlerinin mevzuatta belirtilen işletme ve hijyen koşullarına uygun yürütülmesi.
- Açık ürünlerin çapraz bulaşma riskine karşı korunması.
- Ürünlerin uygun ambalaj ve satış koşullarında tüketiciye sunulması.
11. Marketler için peynir kategorisi mevzuat uyum kontrol listesi
Market yöneticileri için uygulama rehberi
Yeni düzenleme kapsamında marketlerin yalnızca etiketleri değiştirmesi yeterli değil. Satın alma, ürün kabul, kategori yönetimi, stok ve mağaza operasyonlarının birlikte ele alınması gerekiyor.
Aşağıdaki kontrol listesi, ulusal ve yerel marketlerin merkez yönetimleri ile mağazalarında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
A. Ürün ve ambalaj kontrolü
- Tüm peynir SKU’ları yeni tebliğe göre sınıflandırıldı mı?
- Ürün adları mevzuattaki peynir tanımlarıyla uyumlu mu?
- Eritme peynirleri diğer peynirlerden açıkça ayırt ediliyor mu?
- Eritme peynirlerinde ürün adı gerekli büyüklükte yazılmış mı?
- Kullanım amacını belirten ifadeler ürün adının yerine kullanılmıyor mu?
- Eritme peynirleri dökme olarak satışa sunulmuyor mu?
- Eritme peynirlerinin geleneksel peynirleri çağrıştıran sunumları kontrol edildi mi?
- Yasaklanan nitelemeler ürün etiketlerinden çıkarıldı mı?
B. Etiket ve tüketici bilgilendirmesi
- Peynirin yağlılık sınıfı ürün adıyla aynı yüzde ve puntoda belirtilmiş mi?
- Olgunlaşma durumu gerekli ürünlerde belirtilmiş mi?
- Olgunlaştırılmış peynirlerde üretim tarihi ve son tüketim tarihi kontrol edilmiş mi?
- Çeşnili peynirlerde çeşni maddesinin adı ürün adıyla birlikte belirtilmiş mi?
- Karışık süt kullanılan peynirlerde hayvan türleri miktar sırasına göre belirtilmiş mi?
- Karışık süt kullanılan peynirlerde hayvan görselleri kaldırılmış mı?
- İlgili çiğ süt ürünlerinde gerekli uyarı ifadesi bulunuyor mu?
- Az yağlı peynirlerde kuru maddede süt yağı oranı ön yüzde belirtilmiş mi?
C. İçerik ve ürün sınıflandırması
- Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı %6’yı aşmıyor mu?
- Çeşnili taze peynirlerde toplam çeşni oranı %15’i aşmıyor mu?
- Yasaklanan hububat ve yağlı tohumlar çeşni olarak kullanılmıyor mu?
- Sert kabuklu meyveler ve baharatlar kullanım biçimi açısından uygun mu?
- Ürün içerikleri tedarikçi teknik belgeleriyle karşılaştırıldı mı?
- Ürünlerin teknik spesifikasyonları güncellendi mi?
D. Mağaza operasyonları
- Peynirler mevzuata uygun sıcaklık ve hijyen koşullarında muhafaza ediliyor mu?
- Soğuk dolap sıcaklıkları düzenli takip ediliyor mu?
- Sıcaklık kontrol kayıtları tutuluyor mu?
- Dilimleme ve diğer fiziksel işlemler uygun koşullarda gerçekleştiriliyor mu?
- Ürünlerin ambalaj ve etiket bütünlüğü kontrol ediliyor mu?
- Raf ömrü ve son tüketim tarihi kontrolleri yapılıyor mu?
- Açık ürünlerin çapraz bulaşma ve hijyen riskleri yönetiliyor mu?
E. Satın alma ve tedarikçi yönetimi
- Tüm peynir tedarikçilerinden yeni tebliğe uygunluk teyidi alındı mı?
- Güncel ürün teknik spesifikasyonları istendi mi?
- Yeni ambalaj ve etiket değişiklikleri için takvim oluşturuldu mu?
- ERP ürün kartları ve barkod kayıtları gözden geçirildi mi?
- Mevzuata uygun olmayan ürünler için satışın durdurulması ve iade prosedürü oluşturuldu mu?
- Tedarikçi sözleşmelerinde mevzuata uygunluk sorumlulukları netleştirildi mi?
12. Eski ambalajlı ürünler için geçiş takvimi
Yeni düzenlemenin geçiş hükümleri, marketlerin stok yönetimi açısından özellikle önem taşıyor.
- 10 Kasım 2026 – Tebliğin yayımlanmasıYeni düzenleme yürürlüğe girdi.
- 30 Nisan 2027 – Uyum süresinin sonuMevcut gıda işletmecilerinin yeni tebliğ hükümlerine uyum sağlaması gerekiyor.
- 1 Mayıs 2027 – Yeni dönemin başlangıcıTebliğe uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirleri piyasada bulundurulamayacak.
Eski ambalajlı peynirler için önemli istisna
30 Nisan 2027’den önce piyasaya arz edilen dilimlenebilir eritme peynirleri dışındaki peynirler, raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilecek.
Bu istisna dilimlenebilir eritme peynirlerini kapsamıyor.
Kaynak: Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Geçici Madde 1.
13. Market yöneticileri için önerilen performans göstergeleri (KPI)
Mevzuata uyum çalışmalarının ölçülebilir hale getirilmesi için üç temel KPI kullanılabilir.
| KPI | Hesaplama |
|---|---|
| Mevzuata uygun SKU oranı | Uygunluğu doğrulanan SKU / Toplam peynir SKU × 100 |
| Etiket uygunluk oranı | Uygun etikete sahip SKU / Kontrol edilen SKU × 100 |
| Soğuk zincir uygunluk oranı | Uygun sıcaklık ölçümü / Toplam sıcaklık ölçümü × 100 |
Bu göstergeler merkez yönetim tarafından aylık, mağaza operasyonları tarafından ise belirlenen kontrol sıklığında takip edilebilir.
Perakende Mühendisi Yorumu
Yeni Peynir Tebliği’ni yalnızca üreticilerin uyması gereken teknik bir düzenleme olarak değerlendirmemek gerekiyor. Bu değişiklik, marketlerin kategori yönetimi ve tedarikçi ilişkilerinde de yeni bir çalışma disiplini gerektiriyor.
Özellikle yerel marketler için üç önemli konu öne çıkıyor.
1. Satın alma ve ürün güvenilirliği
Marketler, tedarikçilerinden yalnızca uygun fiyat ve ticari iskonto talep etmemeli; ürünün mevzuata uygunluğunu gösteren teknik dokümanları da düzenli olarak takip etmeli.
2. Kategori yönetimi ve tüketici güveni
Peynirin gerçek türünün, süt kaynağının, yağlılık sınıfının ve olgunlaşma durumunun doğru belirtilmesi, tüketicinin bilinçli tercih yapmasını sağlayacak. Bu durum ürün karşılaştırmasını ve kategori şeffaflığını güçlendirebilir.
3. Stok ve mağaza operasyonları
Ambalaj değişiklikleri, eski ürün stokları, ürün kartları ve raf etiketleri birlikte yönetilmeli. Özellikle eritme peynirleri için ayrı bir SKU ve stok geçiş planı hazırlanmalı.
Bizim önerimiz: Market zincirleri, peynir kategorisindeki tüm ürünlerini kapsayan bir mevzuat uyum projesi başlatmalı. Bu proje satın alma, kalite güvence, kategori yönetimi, lojistik ve mağaza operasyonlarının ortak sorumluluğunda yürütülmeli.
Peynir kategorisinde rekabet artık yalnızca fiyat, gramaj ve kampanya üzerinden değil; ürünün gerçek kimliği, mevzuata uygunluğu ve tüketiciye doğru anlatılması üzerinden de şekillenecek.
Resmî kaynaklar ve mevzuat
1. T.C. Resmî Gazete
Birincil kaynak
10 Kasım 2026 tarihli ve 33426 sayılı Resmî Gazete
Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği (Tebliğ No: 2026/24).Resmî Gazete – Tebliğin tam metnini görüntüle
2. Mevzuatın önceki düzenlemesi
Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği (Tebliğ No: 2015/6).
Yeni düzenlemeyle yürürlükten kaldırılan önceki tebliğdir. Karşılaştırmalı değerlendirmelerde dikkate alınmalıdır.
