Haziran ayında TÜFE aylık yüzde 0,99 artarken yıllık enflasyon yüzde 32,11’e geriledi. Manşet enflasyonda düşüş sürse de gıda, konut ve hizmet kalemleri hem hane bütçesi hem de perakende sektörü açısından baskı oluşturmaya devam ediyor.
Enflasyonda düşüş var ama fiyat baskısı tamamen bitmiş değil
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın yayımladığı Haziran 2026 enflasyon değerlendirmesine göre TÜFE haziran ayında aylık yüzde 0,99 arttı. Yıllık enflasyon ise bir önceki aya göre 0,50 puan azalarak yüzde 32,11 seviyesinde gerçekleşti. Bu tablo, yıllık enflasyonda kademeli gerilemenin sürdüğünü gösterirken, fiyat seviyelerinin tüketici nezdinde hâlâ yüksek algılandığı bir döneme işaret ediyor.
Haziran ayında enflasyona en yüksek katkı veren gruplar arasında konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubu öne çıktı. Bu grupta fiyatlar aylık yüzde 2,30 artarken, aylık enflasyona katkısı 0,27 puan oldu. Lokanta ve konaklama hizmetlerinde yüzde 2,11’lik artış yaşanırken bu grubun katkısı 0,23 puan olarak gerçekleşti. Mobilya, mefruşat ve ev içi ekipman grubunda ise fiyatlar yüzde 1,98 arttı ve aylık enflasyona 0,15 puan katkı verdi.
Gıda hâlâ tüketicinin en büyük gündemi
Yıllık enflasyona en büyük katkı 8,61 puanla gıda ve alkolsüz içecekler grubundan geldi. Konut grubu 5,92 puan, ulaştırma grubu ise 5,19 puan katkı ile yıllık enflasyonun ana belirleyicileri arasında yer aldı. Bu veri, tüketicinin günlük hayatında en sık temas ettiği üç ana harcama alanının hâlâ güçlü fiyat baskısı oluşturduğunu gösteriyor.
TCMB’nin Haziran Ayı Fiyat Gelişmeleri raporuna göre gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar haziran ayında aylık yüzde 0,16 artarken yıllık gıda enflasyonu yüzde 35,44 oldu. İşlenmemiş gıdada aylık yüzde 2,83 düşüş yaşanırken, işlenmiş gıda fiyatları yüzde 2,60 arttı. Bu ayrışma perakende açısından oldukça kritik: mevsimsellik sebze-meyve tarafında rahatlama sağlarken, süt ürünleri, ekmek-tahıllar, çay ve diğer işlenmiş gıda kalemlerinde maliyet baskısı devam ediyor.
Bu nedenle market rafında tüketicinin hissettiği enflasyon, yalnızca manşet TÜFE’ye bakılarak okunamaz. Çünkü tüketici sepetinde gıda, temizlik, kişisel bakım ve temel ihtiyaç ürünleri daha yüksek frekansla satın alınır. Bu kalemlerdeki küçük fiyat değişimleri bile tüketicinin “pahalılaşma” algısını güçlü biçimde etkiler.
Hizmet enflasyonu perakendeyi dolaylı yoldan etkiliyor
Haziran ayında C endeksi aylık yüzde 1,46 artarken, hizmet grubu fiyatları yüzde 1,69 yükseldi. Hizmet grubu yıllık fiyat artışı ise yüzde 39,64 seviyesinde gerçekleşti. Temel mallarda yıllık artış yüzde 17,37 iken hizmetlerdeki yüksek seyrin devam etmesi, kira, personel, lojistik, yemek, güvenlik, bakım ve dış hizmet maliyetleri üzerinden perakende işletmelerinin gider yapısını baskılamaya devam ediyor.
TCMB raporunda kira aylık enflasyonunun yüzde 2,66 olduğu, yıllık kira enflasyonunun ise yüzde 47,87 seviyesinde gerçekleştiği görülüyor. Bu durum özellikle yüksek metrekareli mağazalar, AVM mağazaları, merkezi lokasyonlar ve yeni şube yatırımları açısından dikkatle izlenmesi gereken bir maliyet başlığıdır.
Üretici fiyatları raf fiyatları için erken uyarı niteliğinde
Yİ-ÜFE haziran ayında aylık yüzde 1,80 artarken yıllık üretici enflasyonu yüzde 28,09 oldu. İmalat endeksi aylık yüzde 1,01 artış gösterirken yıllık değişim yüzde 29,65 seviyesinde gerçekleşti. Ara malı fiyatları aylık yüzde 1,88, yıllık yüzde 27,89 arttı. Üretici fiyatlarındaki bu görünüm, tüketici fiyatları üzerindeki maliyet baskısının tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.
Perakende sektörü açısından Yİ-ÜFE, tedarikçi fiyat listeleri, satın alma anlaşmaları, kampanya planları ve stok yönetimi için yakından takip edilmesi gereken öncü göstergelerden biridir. Üretici maliyetlerinde yavaşlama olsa bile bunun raf fiyatlarına ne kadar ve ne hızda yansıyacağı kategori bazında farklılaşır.
Perakende Mühendisi yorumu
Haziran verisi bize şunu söylüyor: Enflasyonda düşüş eğilimi var; ancak tüketicinin market sepetinde rahatlama henüz sınırlı. Özellikle işlenmiş gıda tarafındaki yüzde 2,60’lık aylık artış, gıda perakendesinde fiyat algısı yönetiminin önemini artırıyor. Mevsimsel olarak sebze-meyvede görülen düşüş, tüketici sepetini geçici olarak rahatlatabilir; fakat süt ürünleri, ekmek-tahıl, çay ve diğer temel işlenmiş ürünlerdeki artışlar tüketicinin alışveriş davranışını etkilemeye devam edecektir.
Yerel marketler ve zincir perakendeciler için bu dönemde üç başlık kritik hale geliyor:
Birincisi, fiyat algısı yönetimi. Tüketici tüm ürünlerde aynı oranda fiyat değişimine bakmaz. Sık aldığı ürünlerdeki fiyat değişimini daha hızlı fark eder. Bu nedenle yumurta, süt, peynir, çay, unlu mamuller, yağ, bakliyat, deterjan ve temel kişisel bakım ürünleri fiyat algısının merkezindedir.
İkincisi, kategori bazlı kârlılık takibi. Enflasyonist ortamda yalnızca ciro büyümesine bakmak yanıltıcıdır. Brüt kâr, stok devir hızı, fire, tedarikçi iskonto yapısı ve kampanya sonrası net marj birlikte izlenmelidir.
Üçüncüsü, promosyonun doğru kurgulanması. Her üründe indirim yapmak yerine, müşteri trafiği oluşturan ürünlerle marj koruyan ürünler dengelenmelidir. Özellikle temel ihtiyaç ürünlerinde güven veren fiyat politikası, müşteri sadakatini artırır.
Önümüzdeki dönem için izlenmesi gereken başlıklar
Haziran ayı verisi, yıllık enflasyonda düşüşün sürdüğünü gösterse de perakende tarafında temkinli fiyatlama döneminin devam ettiğini ortaya koyuyor. Gıda enflasyonunun manşet enflasyonun üzerinde seyretmesi, hane halkı harcamalarında market sepetinin önemini koruduğunu gösteriyor.
Önümüzdeki aylarda perakendecilerin özellikle şu göstergeleri yakından izlemesi gerekiyor: işlenmiş gıda fiyatları, enerji ve lojistik maliyetleri, kira artışları, tedarikçi fiyat geçişleri, private label ürünlere yönelim, kampanya duyarlılığı ve sepet küçülmesi.
Manşet enflasyon düşerken tüketicinin alım gücü hemen toparlanmayabilir. Bu nedenle perakende sektörü için asıl başarı, yalnızca fiyat artışlarını yönetmek değil; fiyat algısını, ürün bulunurluğunu, kategori kârlılığını ve müşteri sadakatini aynı anda yönetebilmek olacaktır.
Kaynaklar: Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Enflasyon Değerlendirmesi, TCMB Haziran Ayı Fiyat Gelişmeleri, TÜİK verileri.
