Ticaret Bakanlığı, perakende ticarette adil, şeffaf ve sürdürülebilir bir yapıyı güçlendirmek amacıyla hazırladığı yönetmelik değişikliği taslağını ilgili kurum ve kuruluşların görüşüne açtı.
Hazırlanan taslakta; tedarik zincirinin güçlendirilmesi, üretici ve tedarikçi ilişkilerinin daha sağlıklı bir zemine oturtulması, kadın kooperatiflerinin desteklenmesi ve ekmeğin tüketiciye daha uygun fiyatlarla ulaştırılmasına yönelik düzenlemeler yer alıyor.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, “Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik”te değişiklik yapılmasına yönelik çalışmaların başlatıldığı belirtildi. Yönetmelik taslağının, uygulamada edinilen deneyimler ile sektör temsilcilerinin görüş ve önerileri dikkate alınarak hazırlandığı ifade edildi.
Yönetmeliğin Adı Değişiyor
Taslağa göre mevcut yönetmeliğin adının, kapsamını daha doğru yansıtacak şekilde “Tedarik Zincirinde Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik” olarak değiştirilmesi planlanıyor.
Bu değişiklikle birlikte düzenlemenin yalnızca perakende işletmeleri değil; üretici, tedarikçi ve perakende işletmeleri arasındaki ticari ilişkileri de daha geniş bir çerçevede ele alması hedefleniyor.
Ayrıca yönetmeliğin amaç ve kapsamına “üretici” ve “tedarikçi” kavramlarının eklenmesi; “üretici”, “tedarikçi” ve “otuz gün içinde bozulabilen tarım ve gıda ürünü” tanımlarının güncellenmesi öngörülüyor.
KOBİ Tespiti İçin Yeni Sorgulama Ekranı
Taslakta ödeme süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve uygulanabilir hale getirilmesine yönelik teknik düzenlemeler de bulunuyor.
Bu kapsamda Ticaret Bakanlığı bünyesinde, KOBİ tespitlerini kolaylaştıracak bir sorgulama ekranı oluşturulması planlanıyor. Böylece üretici, tedarikçi ve perakende işletmeleri arasındaki ticari süreçlerde ödeme vadeleri ve yükümlülüklerin daha net takip edilmesi amaçlanıyor.
Kadın Kooperatiflerine Zincir Market Raflarında Öncelik
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de kadın kooperatiflerine yönelik destek mekanizması oldu.
2025 yılının “Kooperatifler Yılı” ilan edilmesi doğrultusunda, ortaklarının çoğunluğu kadınlardan oluşan kooperatiflerin yöresel ürünlerine zincir market raflarında öncelik verilmesi öngörülüyor.
Bu düzenleme ile kadın emeğinin daha görünür hale gelmesi, kadın kooperatiflerinin ticari kapasitesinin artırılması ve yerel ürünlerin daha geniş tüketici kitlesine ulaşması hedefleniyor.
Ekmeğin Daha Uygun Fiyatla Tüketiciye Ulaşması Hedefleniyor
Taslakta vatandaşların temel gıda ürünlerinden biri olan ekmeğe daha uygun fiyatlarla ulaşabilmesine yönelik düzenlemeler de yer alıyor.
Bu kapsamda kitlesel üretim yapabilen büyük ekmek fırınlarına yönelik yeni uygulamaların hayata geçirilmesi planlanıyor. Düzenleme ile üretim kapasitesi yüksek fırınların sisteme daha etkin dahil edilmesi ve tüketiciye daha uygun fiyatlı ekmek arzının desteklenmesi amaçlanıyor.
Amaç: Daha Güçlü ve Şeffaf Bir Tedarik Zinciri
Ticaret Bakanlığı, hazırlanan taslakla üretici, tedarikçi ve perakende işletmeleri arasındaki ticari ilişkilerin güçlendirilmesini, yerel ekonominin desteklenmesini ve tüketicilerin temel gıda ürünlerine daha uygun koşullarda erişmesini hedefliyor.
Taslak düzenlemenin ilgili kurum ve kuruluşlardan gelecek görüşler doğrultusunda son şeklini alması bekleniyor.
Perakende Mühendisi Yorumu
Bu taslak, perakende ticarette düzenleyici yaklaşımın artık yalnızca mağaza ve raf tarafıyla sınırlı kalmadığını; üreticiden tedarikçiye, kooperatiften zincir markete kadar tüm tedarik zincirini kapsayan daha geniş bir çerçeveye taşındığını gösteriyor.
Özellikle kadın kooperatiflerinin ürünlerine zincir marketlerde öncelik verilmesi, yerel üretim ve sosyal fayda açısından önemli bir adım olabilir. Ancak uygulamanın sahada etkili olabilmesi için ürün sürekliliği, kalite standardı, lojistik kabiliyet, barkodlama, ambalaj ve raf yönetimi gibi operasyonel başlıkların da güçlü şekilde desteklenmesi gerekiyor.
Ekmeğin daha uygun fiyatla tüketiciye ulaştırılması hedefi ise temel gıda perakendesinde fiyat algısı açısından kritik bir başlık. Bu alanda yapılacak düzenlemeler, hem tüketici refahı hem de küçük üretici, fırıncı ve perakendeci dengesi açısından dikkatle yönetilmeli.
Perakende sektörü açısından bakıldığında bu düzenleme, önümüzdeki dönemde tedarik zinciri yönetimi, ödeme vadeleri, yerel ürün politikaları ve sosyal fayda odaklı raf stratejilerinin daha fazla gündeme geleceğini gösteriyor.
