Her gün milyonlarca insanın yolu marketlerden geçiyor. Alışveriş sepetini doldururken artan fiyat etiketleri hepimizin ortak gündemi. Peki, bu devasa zincirlerin mali tablolarına, satış rakamlarına ve büyüme oranlarına daha yakından baktığımızda karşımıza ne çıkıyor? Kamuoyuna açıklanan raporlar, fiyat etiketlerinin ardında rekabete, verimliliğe ve pazar stratejilerine dair tüketicilerin gözünden kaçan çok şaşırtıcı gerçekler barındırıyor. Gelin, rakamların fısıldadığı bu gerçeklere birlikte bakalım. Bu çalışmada borsaya açık olan market zincirleri incelenmiştir. Analizde, raporda incelenen market zincirlerin web sitelerinde açıkladıkları TMS Hariç ve TMS Dahil veriler kullanılmıştır.
Analizi sesli dinlemek için tıklayınız :
Çıkarım 1: BİM Enflasyonu Yeniyor mu? “BİMflasyon” Gerçeği
BİM, kendi fiyat artışlarını resmi enflasyonun altında tutmayı başarmış görünüyor. Raporu incelediğimizde, TÜİK tarafından açıklanan resmi Gıda ve Alkolsüz İçecek enflasyon oranının %34,87 olduğunu görüyoruz. Aynı dönem için BİM’in kendi ürün sepetine göre hesapladığı ve “BİMflasyon” olarak adlandırdığı oran ise %32,00. Aradaki 2,87 puanlık fark, BİM’in fiyat artışlarını ülke ortalamasının altında tutabildiğine işaret ediyor. Sektörün en büyük oyuncusunun bu performansı, fiyatlandırma stratejisi ve maliyet kontrolü konusunda ne kadar iddialı olduğunu gösteren şaşırtıcı bir veri olarak öne çıkıyor.
Çıkarım 2: Verimliliğin Gizli Şampiyonu: MOPAŞ
Mağaza başına en yüksek günlük ciroyu üreten marka, şaşırtıcı bir şekilde MOPAŞ oldu. Binlerce şubesi olan devlerin bu alanda lider olması beklenirken, MOPAŞ günlük 335.930,00 TL‘lik şube başı ciroyla zirveye yerleşiyor. Bu bulgunun şok edici yanı ise ölçek karşılaştırmasında ortaya çıkıyor: MOPAŞ, bu liderliği yalnızca 130 mağaza ile elde ederken, ondan neredeyse 100 kat daha fazla şubeye sahip olan BİM (12.568 mağaza) şube başına yalnızca 123.646,00 TL ciro üretiyor. MOPAŞ, bu rakamla Migros’u da (268.899,81 TL) geride bırakarak, olağanüstü bir operasyonel verimlilikle çalıştığını kanıtlıyor.
Çıkarım 3: Enflasyona Karşı Gerçek Büyüme Kazananları
Enflasyonun üzerinde büyüyerek pazar payını reel olarak artıranlar Migros ve MOPAŞ oldu. Bir marketin gerçek başarısını anlamak için, satışlarındaki artışın (LFL – Beğenzer Mağaza Büyümesi) gıda enflasyonundan yüksek olup olmadığına bakmak gerekir. %34,87’lik gıda enflasyonuna karşı markaların performansı şöyle:
• Migros (%38,82) ve MOPAŞ (%38,07), enflasyonun üzerinde bir büyüme sergileyerek pazar paylarını reel anlamda büyütmeyi başardı. Migros’un bu başarısının, bünyesindeki ekspres formatlı MJET mağazalarını da kapsaması, çoklu format stratejisinin ne kadar etkili olduğunu gösteriyor.
• BİM (%31,91) ve özellikle Carrefour (%27,60) ise LFL büyümelerinde enflasyon oranının altında kaldı. Bir analist gözüyle bu durum, satış artışlarının büyük ölçüde fiyat zamlarından kaynaklandığını, ancak reel bazda müşteri sayısı veya satılan ürün adedinde bir erime yaşanmış olabileceğini gösteriyor.
Çıkarım 4: Analizdeki Eksik Dev: A101 Neden Listede Yok?
Bu rakamları incelerken birçoğunuzun aklına şu soru gelmiştir: “Peki ya Türkiye’nin en büyük zincirlerinden biri olan A101 nerede?” Bu sorunun cevabı, sektör analizlerini okurken dikkat etmemiz gereken önemli bir detayı ortaya koyuyor. Raporda da belirtildiği gibi, A101’in bu karşılaştırmada yer almamasının sebebi operasyonel bir eksiklik değil, tamamen yapısal bir durum.
A101 BORSAYA açık olmadığı için raporda yer almamaktadır
Bu durum, halka açık verilerle yapılan sektör analizlerinin, pazarın tamamını değil, yalnızca borsaya kote olan şirketlerin resmini yansıttığını hatırlatan kritik bir bağlam sunuyor.
Sonuç: Rakamların Fısıldadıkları
Fiyat etiketlerinin ötesine geçtiğimizde, market raflarındaki rekabetin ne kadar çok katmanlı olduğunu görüyoruz. Bu veriler bize birbiriyle çelişen ama aynı derecede önemli iki stratejinin altını çiziyor: BİM’in devasa ölçeğiyle fiyatları kontrol altında tutma gücü ve MOPAŞ gibi daha küçük bir oyuncunun olağanüstü operasyonel verimlilikle nasıl öne çıkabildiği. Migros’un reel büyüme başarısı ve A101’in halka açık olmaması nedeniyle bu analizlerde yer almaması gibi bulgular, sektörün dinamiklerini daha iyi anlamamızı sağlıyor.
Peki bu rekabet ve verimlilik farkları, önümüzdeki dönemde sizin alışveriş sepetinize nasıl yansıyacak?
