Kaynak : Ürfet Naçar
Türkiye ve Enflasyon: Yeni Bir Hikâye Değil
Türkiye için yüksek enflasyon yabancı bir kavram değildir. Özellikle 1990’lı yılların ikinci yarısında, fiyatların neredeyse aylık değil haftalık değiştiği bir dönem yaşadık.
Ben de tam o yıllarda, indirim mağazacılığının ilk temsilcilerinden biri olarak bu sürecin bizzat içinde çalışıyordum. Zor bir dönemdi ama ilkesiz değildik. Ve bugün hâlâ arkasında durduğum çok net bir duruşumuz vardı.
Doksanlı Yıllardan Sahadan Bir Ders
O dönemde alış fiyatlarımız arttığında, satış fiyatını hemen değiştirmezdik. Depomuzda ya da rafımızda eski alış fiyatıyla alınmış ürün varken, bu artışı müşteriye yansıtmazdık.
Üstelik bunu gizlemez, saklamazdık. Mağazalarda müşteriye açık ve net bir şekilde şunu söylerdik:
“Bu ürünün alış fiyatı arttı. Ancak elimizdeki eski stoklar bitmeden satış fiyatını değiştirmiyoruz.”
Bu bir pazarlama oyunu değildi. Bir kampanya hiç değildi. Bu, sahada alınmış bilinçli bir yönetim kararıydı.
2000’li Yıllar: Fiyat İstikrarını Sahiplenmek
2000’li yılların ikinci yarısına geldiğimizde bu yaklaşımı daha da ileri taşıdık. Uzun süre değişmeyen, sabit kalan fiyatlarımızı;
- Afişlerle
- Mağaza içi bilgilendirmelerle
- Açık ve şeffaf bir iletişim diliyle
müşteriye anlatmaya başladık.
Öyle bir noktaya geldik ki; 2 yıldır, hatta 3 yıldır değişmeyen fiyatları bir başarı hikâyesi gibi değil, bir sorumluluk olarak sunduk.
Çünkü o yıllarda fiyatı tutmak bizim için bir rekabet avantajı değil, bir yönetim ahlakıydı.
Piyasa Kendiliğinden Regüle Oldu
Bu duruş yalnızca çalıştığım şirkete değil, tüm piyasaya etki etti.
- Ani fiyat artışları törpülendi
- Rekabet daha dengeli bir zemine oturdu
- Tüketicinin güveni tek bir markayla sınırlı kalmadı, sektöre yayıldı
Bu sonuç, bir devlet müdahalesiyle değil; liderlik duruşuyla ortaya çıktı.
Bugün Geldiğimiz Nokta
Bugün ise tablo oldukça farklı.
- Alış fiyatı artar artmaz etiket değişiyor
- Stok varken bile fiyat güncelleniyor
- Şeffaflık yerini gerekçesizliğe bırakıyor
Enflasyon, birçok işletme için yönetilmesi gereken bir risk olmaktan çıkıp, kullanışlı bir bahane haline gelmiş durumda.
Oysa geçmiş deneyim çok net bir gerçeği gösteriyor: Enflasyon, fiyat istikrarsızlığını zorunlu kılmaz.
Bugün Hâlâ Yapılabilecekler Var
Koşullar zor. Maliyet baskısı yüksek. Bunu inkâr etmiyorum.
Ama yine de yapılabilecek çok şey var:
- Eski alış fiyatlı stoklar için etik fiyat politikaları
- Fiyat değişimlerini müşteriye açıkça anlatan bir iletişim dili
- Uzun süre sabit kalan fiyatları saklamak yerine duyurmak
- Fiyat artışını refleks değil, son çare olarak görmek
Bunların hiçbiri teori değil. Hepsi sahada denenmiş ve işe yaramış uygulamalar.
Sonuç
Fiyat sabitlemek bir kampanya değildir. Bir reklam aracı değildir. Popüler bir karar hiç değildir.
Bu, doğrudan liderlik meselesidir.
👉 Asıl soru şu: bunu yeniden yapacak cesareti kim gösterecek?
Turkey and Inflation: This Is Not a New Story
High inflation is not a foreign concept for Turkey. Especially in the late 1990s, we experienced a period when prices were changing not monthly, but almost weekly.
I was personally working in the field during those years, as part of the first generation of hard discount retail. It was a difficult time, but we were not unprincipled. And we had a very clear stance—one I still stand behind today.
A Lesson from the 1990s, from the Field
When our purchase prices increased, we did not immediately change selling prices. As long as we had stock purchased at old costs—whether in the warehouse or on the shelves—we did not pass the increase on to the customer.
And we never hid this.
We clearly explained it to customers in our stores:
“The purchase price of this product has increased. However, we will not change the selling price until our existing stock is depleted.”
This was not a marketing tactic. It was not a campaign. It was a conscious management decision made on the ground.
The 2000s: Owning Price Stability
In the second half of the 2000s, we took this approach even further. We openly communicated long-standing, unchanged prices through:
- Posters
- In-store communication
- Transparent and clear messaging
We reached a point where prices that had remained unchanged for two or even three years were presented not as a success story, but as a responsibility.
Because at that time, holding prices was not a competitive advantage for us—it was a matter of management ethics.
The Market Regulated Itself
This stance did not benefit only the company I worked for—it affected the entire market.
- Sudden price increases were softened
- Competition became more balanced
- Consumer trust expanded beyond a single brand to the whole sector
This outcome was not driven by government intervention, but by leadership.
Where We Are Today
Today, the picture is quite different.
- Prices change the moment costs increase
- Prices are updated even when stock is available
- Transparency has been replaced by unjustified actions
Inflation has become, for many businesses, not a risk to manage but a convenient excuse.
Yet past experience shows us something very clearly: Inflation does not make price instability inevitable.
There Is Still a Lot That Can Be Done
Conditions are tough. Cost pressure is high. I do not deny this.
But there are still concrete actions available:
- Ethical pricing for stock purchased at old costs
- Clear communication with customers about price changes
- Promoting long-term stable prices instead of hiding them
- Treating price increases as a last resort, not a reflex
None of these are theories. They are practices that have been tested in the field—and proven to work.
Conclusion
Price fixing is not a campaign. It is not a marketing tool. And it is certainly not a popular decision.
It is a matter of leadership.
👉 The real question is: who will have the courage to do this again?
