Yazar : Mustafa Başar
İyi yönetici önce insanı yönetmez. Önce insanı anlamaya çalışır!
Dale Carnegie’nin İnsanları Etkileme ve Dost Kazanma Sanatı kitabını yıllar sonra yeniden okuduğumda, bunun doksan sene evvel yazılmış, “yalnızca bir iletişim kitabı olmadığına” emin oldum. Aslında kitap, insanlar ilişkilerinin yanısıra yöneticilik için de oldukça güçlü 10 temel ders veriyor:
1. Eleştirmeden önce anlamaya çalış.
Bir çalışan hata yaptıysa ilk soru “Neden bunu yaptın?” değil, “Bu kararı alırken ne gördün?” olabilmeli. Çünkü davranışı anlamadan yapılan eleştiri, çoğu zaman davranışı değil sadece savunmayı değiştirir.
2. Gerçekten dinle.
Toplantıda herkes konuşabilir. Ama herkes dinleyemez. Bir yönetici sürekli çözüm üretiyorsa, belki de ekibinin kendisine anlatmaya çalıştığı problemi henüz yeterince dinlemiyordur.
3. İnsanların değerli olduğunu hissettir.
Takdir, yalnızca “Aferin” demek değildir. “Bu çalışmada özellikle şu katkın sonucu değiştirdi” diyebilmek, insanın yaptığı iş ile kendi değeri arasında bağ kurar.
4. İnsanların ismini, hikâyesini ve önceliğini hatırla.
Bir yöneticinin yüzlerce işi olabilir. Ama çalışan açısından yöneticisinin kendisini bir kişi olarak görmesi çok daha değerlidir.
5. Haklı olmaktan önce ilişkiyi korumayı öğren.
Her tartışmayı kazanmak zorunda değilsiniz. Bazen yöneticinin görevi haklı olduğunu kanıtlamak değil, doğru sonuca birlikte ulaşmaktır.
6. İnsanlara kendi fikirlerinin sahibi olma alanı bırak.
“Bunu böyle yapacaksın” demek kolaydır. “Bu probleme sen nasıl çözüm öneriyorsun?” demek liderlik ister. İnsanlar, sadece verilen kararı değil; katkı sundukları kararı daha fazla sahiplenir.
7. Karşındakinin açısından bak.
8. Hataların hesabını sorarken insanı kaybetme.
Performans düşebilir. Hata yapılabilir. Hedef kaçabilir. Yönetici davranışı ve sonucu sorgulamalıdır; insanın onurunu değil. Çünkü korkuyla çalışan ekip, bir süre hedef getirir. Güvenle çalışan ekip ise sorunları da yöneticisine getirir.
9. İnsanların iyi yaptığı şeyi görünür kıl.
Bir organizasyonda sadece hatalar konuşuluyorsa, insanlar zamanla risk almamayı öğrenir. .
10. İnsanları değiştirmeye çalışmadan önce kendini değiştir.
Belki de kitabın en zor ama en güçlü mesajı bu. “Ekibim neden böyle?” sorusundan önce, “Ben nasıl bir yönetim ortamı oluşturuyorum?” sorusunu sormak gerekir. Çünkü yöneticinin davranışı, çoğu zaman ekibin davranışına dönüşür.
Carnegie’nin yaklaşık bir asır önce anlattığı bu prensiplerin bugün hâlâ değerli olmasının nedeni bence çok basit:
Teknoloji değişiyor. Şirketler değişiyor. İş yapış biçimleri değişiyor. Ama insanın değer görme, anlaşılma ve saygı görme ihtiyacı değişmiyor.İyi yöneticilik; sadece insanlara ne yaptırdığınızla değil, onlarla nasıl bir ilişki kurduğunuzla da ilgilidir.
İnsanlar sizin yanınızda çalışmaktan çekiniyorlar mı, tam aksine mutlu mu oluyorlar, yoksa sizinle çalışırken “daha iyi bir versiyonlarına mı” dönüşüyorlar?
