Yazar : Selim KILIÇ
PERAKENDECİLERİN GÖZÜNDEN KAÇAN GERÇEK :
“Kâr mı Ettik, Zarar mı?”
Raflardaki ürünler satılıyor, cirolar artıyor ama kasada para neden kalmıyor ? Faaliyet giderlerini karşılamak ve ödemeleri yapmak niçin zorlaşıyor ?
Sebep : Yerine Koyma Maliyeti düşünülmeden yapılan kâr hesapları.
Nedir bu Yerine Koyma Maliyeti ?
Satılan bir ürünün, minimum aynı kalite ve miktarda yeniden stoklara alınabilmesi için gereken güncel maliyettir. Hatta işletmenin kar etmesi ve faaliyet giderlerini karşılayabilmesi için sattığından daha fazlasını alabilmelidir.
İki ay önce ₺300’e aldığınız 5 L Ayçiçek Yağını ₺355’e sattığınızda %13,04 brüt kâr ettiğinizi düşünebilirsiniz.
Ancak aynı ürünün yeni maliyet fiyatı ₺345 olmuşsa (bu maliyetten ürün almasanız bile ) gerçek kârınız sadece ₺10 — yani %2,82’dir.
Satış yapıyor olmak, kâr edildiği anlamına gelmez — daha da kötüsü, işletmenin sessizce zarar ediyor olması ve bunun fark edilmemesidir. Bu da tam anlamıyla “maliyet körlüğü”nin en tehlikeli sonucudur.
Bu ürünü ₺329,95’e sattığınızda ₺29,95 brüt kâr ettiğinizi zannederken, aslında (güncel son maliyetten ürün almasanız bile ) – % 4,36 , ₺15,05 zarar etmiş olursunuz.
Bu satış sonunda ;
5 L Ayçiçekyağı 1.000 adet x ₺329,95 = ₺329.950 tahsilat yapıp, sattığımız ürünü yerine koymak için 1.000 adet x ₺345,00 = ₺345.000 ödeme yapmak zorunda kalırız. Aynı miktarda ürünü tekrar yerine koymak için (faaliyet gideri hariç) ₺15.050 daha ek sermaye koymamız gerekecektir.
Bu Neden Kritik?
✔ Brüt kâr raporları sizi yanıltabilir.
✔ Aktivite ve raf fiyatlarınızı ürünü tekrar yerine koyacağınız maliyeti dikkate alarak “reel kârlılık” üzerinden belirlemelisiniz.
✔ Enflasyonist ortamda yerine koyma maliyetini göz ardı etmek, sermayenizin erimesine yol açar.
Yöneticilere Öneriler:
✅ Her ürün için düzenli olarak yerine koyma maliyeti takibi yapın.
✅ Raporlarınıza “gerçek/reel kâr” sütunu ekleyin.
✅ Özellikle hızlı dönen ürün gruplarında (yağ, şeker, süt, temizlik vb.) bu analizi standart haline getirin
Son Söz:
Sattığınız ürünü yerine koyamıyorsanız, kâr etmiyorsunuzdur.
Gerçek kâr; sürdürülebilirlik ve işletmenizin geleceği için hayati önem taşır.
www.perakendemuhendisi.com
