Kaynak : Ali Ekber Yıldırım
Zeytinyağı üretiminde 588 bin tonluk tarihi rekor
📍Türkiye’nin 2026 – 2027 sezonu zeytinyağı üretimi 588 bin ton, sofralık zeytin üretimi ise 1 milyon 163 bin ton olması bekleniyor. Türkiye, zeytinyağında İspanya’dan sonra dünyada ikinci olurken, sofralık zeytinde birinciliğini sürdürüyor.
📍Peki biz bu kadar zeytinyağını kime yedireceğiz? Üretici, artan maliyetlerden ve düşük fiyattan şikayetçi.
📍Zeytin ve zeytinyağı rekoltesini, üretim, tüketim ve ihracat boyutlarını YouTube kanalımda anlattım. Abone olmayı, paylaşmayı ve yorum yapmayı unutmayın. 👇👇
ZEYTİNYAĞINDA ÜRETİM REKORU: TÜRKİYE BU ÜRETİMİ NASIL DEĞERE DÖNÜŞTÜRECEK?
588 bin tonluk üretim beklentisi, üreticiden tüketiciye bütün değer zincirini yeniden düşünmemizi gerektiriyor.
Ali Ekber Yıldırım’ın gündeme taşıdığı tarihi üretim beklentisini Perakende Mühendisi perspektifinden değerlendirdik.
Tarım yazarı ve gazeteci Ali Ekber Yıldırım‘ın, Türkiye’nin 2026-2027 sezonu zeytin ve zeytinyağı üretimine ilişkin değerlendirmesinde gündeme getirdiği tarihi rekor beklentisi, sektör açısından önemli bir tartışmayı da beraberinde getiriyor.
Türkiye’nin 588 bin ton zeytinyağı ve 1 milyon 163 bin ton sofralık zeytin üretimine ulaşmasının beklendiği bu sezonda, zeytinyağında dünya ikinciliği ve sofralık zeytinde dünya liderliği gündemde.
Ancak Ali Ekber Yıldırım’ın da dikkat çektiği temel soru oldukça önemli:
Peki biz bu kadar zeytinyağını kime satacağız?
Bu sorudan hareketle konuyu yalnızca tarımsal üretim açısından değil; üretici, sanayi, ihracat, dağıtım ve özellikle gıda perakendesi açısından değerlendirmek gerekiyor.
Bu yazı, Ali Ekber Yıldırım’ın videoda değindiği konulara referansla hazırlanmış, üretim rekorunun ekonomik değere dönüştürülmesine odaklanan özgün bir Perakende Mühendisi değerlendirmesidir.
Üretim artıyor, ekonomik değer aynı oranda artıyor mu?
Bir tarımsal ürünün yüksek miktarda üretilmesi, o ürünün üreticisine yüksek kazanç sağlayacağı anlamına gelmiyor.
Zeytin üreticisi artan işçilik, gübre, ilaç, enerji, sulama ve finansman maliyetleriyle mücadele ediyor. Diğer tarafta tüketici, market rafında zeytinyağını bütçesini zorlayan ürünlerden biri olarak değerlendiriyor.
Ortada dikkat çekici bir çelişki var:
Üretici daha yüksek fiyatla satmak istiyor. Tüketici daha uygun fiyatla satın almak istiyor. Perakendeci ise rekabetçi fiyatla satış yaparken kategori kârlılığını korumaya çalışıyor.
Bu üç tarafın beklentilerini ortak bir ekonomik zeminde buluşturamadan zeytinyağı pazarında sürdürülebilir büyüme sağlamak kolay değil.
İç pazarda tüketimi artırmak zorundayız
Türkiye’nin üretim gücünü değerlendirebilmesi için iç tüketim potansiyelini geliştirmesi gerekiyor.
Zeytinyağı, tüketicinin günlük mutfak alışkanlıklarında daha fazla yer bulmalı. Ancak bunu yalnızca reklam kampanyalarıyla gerçekleştiremeyiz.
Farklı gelir gruplarına uygun ürün seçenekleri, küçük ambalajlar, erişilebilir fiyat noktaları ve doğru tüketici iletişimi gerekiyor.
Burada perakende sektörünün önemli bir rolü bulunuyor.
Marketler zeytinyağını sadece indirim dönemlerinde öne çıkarılan bir ürün olarak değil, stratejik bir kategori olarak yönetmeli.
Yerel marketler için önemli bir fırsat
Zeytinyağı üretiminin yoğun olduğu bölgelerde faaliyet gösteren yerel marketler, bu dönüşümün önemli aktörleri olabilir.
Örneğin Ege ve Marmara bölgelerindeki marketler, bölgesel üreticilerle doğrudan tedarik anlaşmaları geliştirebilir.
Bu modelle:
- Yerel üreticinin pazara erişimi kolaylaşabilir.
- Aracı maliyetleri azaltılabilir.
- Bölgesel markaların bilinirliği artırılabilir.
- Tüketiciye farklı fiyat ve kalite seçenekleri sunulabilir.
- Marketlerin yerel müşteriyle kurduğu bağ güçlendirilebilir.
Ancak doğrudan tedarik modeli oluşturulurken ürün kalitesi, analiz sonuçları, izlenebilirlik, ambalajlama ve süreklilik mutlaka güvence altına alınmalıdır.
İhracatta miktardan çok katma değer konuşulmalı
Türkiye’nin zeytinyağında dünya ikinciliğine yükselmesi önemli bir başarıdır. Ancak bu üretim gücünü uluslararası pazarlarda markalaşmaya dönüştürmemiz gerekiyor.
Dökme yağ ihracatı, üretim fazlasını değerlendirmek açısından önemli olsa da uzun vadeli hedefimiz ambalajlı, markalı ve katma değerli ürün ihracatını büyütmek olmalı.
Bunun için üretici, sanayici, ihracatçı ve kamu arasında daha güçlü bir iş birliği kurulmalı.
Perakende sektöründe veriyle kategori yönetimi dönemi
Zeytinyağında yaşanan bu gelişme, kategori yönetiminin neden önemli olduğunu da gösteriyor.
Perakendeciler hangi bölgede hangi kalite sınıfına, ambalaj büyüklüğüne ve fiyat segmentine talep olduğunu düzenli olarak analiz etmeli.
Üretim planlaması ile tüketici talebi arasında veri temelli bir bağlantı kurulmalı.
Üreticinin ne kadar ürün üreteceği kadar, hangi tüketici grubuna hangi ürünle ulaşacağı da önem kazanmalı.
Perakende Mühendisi Yorumu
Türkiye’nin zeytinyağında üretim rekoru kırması elbette gurur verici. Ancak gerçek başarıyı üretim miktarıyla değil, bu üretimin oluşturduğu ekonomik değerle ölçmeliyiz.
Üretici kazanmalı, tüketici kaliteli ürüne erişebilmeli, perakendeci sürdürülebilir bir kategori oluşturabilmeli ve Türkiye dünya pazarlarında kendi markalarıyla büyüyebilmeli.
Bunun için zeytinyağını yalnızca tarımsal üretim konusu olarak değil, bütün paydaşlarıyla birlikte yönetilmesi gereken stratejik bir gıda kategorisi olarak ele almalıyız.
Benim sorum şu:
588 bin ton zeytinyağı üretebilen Türkiye, bu ürünü dünya pazarlarında güçlü markalarla değerlendirebilecek ve kendi tüketicisine de erişilebilir fiyatlarla sunabilecek bir sistemi ne zaman kuracak?
Çünkü mesele yalnızca üretmek değil, üretimi değere dönüştürmektir.
Selim KILIÇ – Perakende Mühendisi
www.perakendemuhendisi.com
www.perakendedata.com
www.perakendekariyerakademisi.com
www.marketyonetimi360.com
www.xpluscrm.com
